So sánh 3 mô hình đào tạo nghề liên kết với nước ngoài

Đăng lúc: Thứ hai - 23/04/2012 04:32 - Người đăng bài viết: admin
Việc triển khao thực hiện các dự án hỗ trợ phát triển Giáo dục Kỹ thuật và dạy nghề đã được tiến hành ở Việt Nam rất nhiều – từ sau năm 1980 đến nay, của các cơ quan Việt Nam lien kết với các nước, các viện, trường học trên thế giới. Thế nhưng việc đúc kết, tìm hiểu sâu để đánh giá và đưa vào thành hệ thống lý luận của ngành Giáo dục nghề nghiệp thì còn ít và chưa đáp ứng được cho thực tiễn giáo dục một cách rộng rãi.
SO SÁNH 3 MÔ HÌNH ĐÀO TẠO NGHỀ
LIÊN KẾT VỚI NƯỚC NGOÀI
TS. VÕ THỊ XUÂN
                                                                                                                                                                      Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM
Đặt vấn đề

 

Việc triển khao thực hiện các dự án hỗ trợ phát triển Giáo dục Kỹ thuật và dạy nghề đã được tiến hành ở Việt Nam rất nhiều – từ sau năm 1980 đến nay, của các cơ quan Việt Nam lien kết với các nước, các viện, trường học trên thế giới. Thế nhưng việc đúc kết, tìm hiểu sâu để đánh giá và đưa vào thành hệ thống lý luận của ngành Giáo dục nghề nghiệp thì còn ít và chưa đáp ứng được cho thực tiễn giáo dục một cách rộng rãi. Chiến lược Giáo dục nước ta đang phát triển công tác đào tạo nghề theo hướng tiếp cận quốc tế. Việc đánh giá và giới thiệu những mô hình dạy nghề quốc tế, hoặc liên kết quốc tế tốt, đáp ứng thị trường lao động kỹ thuật cao là rất cần thiết và hữu ích. Đã có nhiều tranh luận về sự phù hợp của 3 mô hình đào tạo nghề theo chương trình liên kết với nước ngoài ở phía Nam: Trung tâm Việt – Đức (tại trường đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM), Trung tâm đào tạo Kỹ thuật Việt Nam – Singapo (ở Bình Dương), và mô hình đào tạo nghề liên kết với Australia (tại trường đại học Công nghiệp TP.HCM). Phân tích,
so sánh và so sánh đánh giá các mô hình này là hoạt động nghiên cứu cần thiết trong Giáo dục nghề nghiệp; qua đó có thể rút ra các bài học thực tiễn nhằm cải tiến chương trình đạo tạo nghề trong nước và quốc tế.
Trong phạm vi bài viết này, một số khái niệm liên quan được tác giả sử dụng theo ý nghĩ sau:
-         Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) theo luật Giáo dục Việt Nam ban hành ngày 11/12/1998, gồm: Trung học chuyên nghiệp và dạy nghề.
Mô hình đào tạo nghề: Gồm 5 yếu tố cơ bản: (1) Đầu vào, (2) Mục tiêu đào tạo, (3) Chương trình đào tạo, (4) Phương pháp đào tạo, (5) Đầu ra.
Phân tích về 3 mô hình
Trong một khoảng thời gian cả 3 mô hình đào tạo này đều áp dụng theo mẫu chương trình đào tạo của nước ngoài thực hiện tại Việt Nam. Đội ngũ giáo viên huấn luyện chủ yếu là người Việt Nam, dưới sự chỉ đạo, tập huấn của chuyên gia nước ngoài hoặc được gửi đi huấn luyện ở các nước có liên kết đào tạo. Tổng quan, nhìn lại 3 mô hình đào tạo với các khía cạnh: Mục tiêu đào tạo, chương trình đào tạo, thời gian và phương pháp đào tạo.

 

         
Bảng1. So sánh mục tiêu đào tạo, chương trình và phương pháp đào tạo
 
TT
Mô hình đào tạo
Mục tiêu/Thời gian đào tạo
Chương trình Đào tạo
Phương pháp Đào tạo
1
TT Việt Đức
Công nhâ kỹ thuật 3/7 (2570h)
-   Theo module lớn do CL Đức cung cấp có điều chỉnh theo thực tế Việt Nam
-     Thời gian 24 thang
- Các mudole được phân bố theo từng kỳ
2
TT Việt Nam-Sigapore
Công nhâ kỹ thuật 3/7 (1100h)
- Theo module nhỏ do Sigapore cung cấp
- Thời gian đào tạo 6 tháng
- Lý thuyết/Thực hành: 3/7
-Các module được bố trí linh hoạt
- Mỗi giáo viên phụ trách tối da 8 học viên
3
Việt Nam-Australia
Kỹ thuật viên bảo trì điện (700h)
- Theo module lớn do đại học Victoria cung cấp-Thời gian 8 tháng và 1 tháng thực tập tại xí nghiệp
- Các module bố trí theo học kỳ
 

 

a.     Xét về mục tiêu đào tạo nghề: Cả 3 mô hình đều có mục tiêu đào tạo công nhân kỹ thuật tương đương trình độ nghề 3/7 theo chuẩn hiện hành của Việt Nam. Đặc điểm nổi lên đáng quan tâm trong nghiên cứu triển khai là cả 3 trung tâm (TT) đều định hướng đào tạo theo mục tiêu công nghệ mới, đáp ứng thực tiễn sản xuất hiện đại (cơ khí hóa, tự động hóa). Điểm khác biệt, đươc rút ra sau nghiên cứu và đối chiều là:
- Mục tiêu đào tạo của TT Việt Nam-Singapo và Việt Nam-Australia là hẹp hơn so với TT Việt-Đức: Về Mặt kiến thức kỹ năng nghề và kiến thức tổng quát. TT Việt-Đức chương trình và phương pháp đào tạo đã tỏ rõ sự quan tâm đặc biệt đến tính “toàn diện” về cả kiến thức, kỹ năng, kỹ xão; các em được học kỹ các kiến thức cơ bản và cơ sở; vi tính, ngoại ngữ. toán …vv…
b. So sánh về chương trình đào tạo
Thời gian đào tạo của 3 TT là rất khác nhau.
-         TT Việt-Đức (24 tháng) với 2570 tiết học.
-         TT Việt Nam-Singapo (6 tháng) với 1100 tiết học.
-         Lớp Việt Nam-Australia (8 tháng) với 700 tiết học.
Chương trình đào tạo trung tâm Việt-Đức được cấu trúc theo loại hình Module lớn theo quan điểm Unesco. Trong khi hai mô hình còn lại cấu trúc theo Module nhỏ của ILO; rèn luyện kỹ năng thực hành, ít đào tạo phần kiến thức.
c.      Trình độ đầu vào là tương đương nhau với cả 3 mô hình: Tốt nghiệp trung học phổ thong và đầu ra đều đạt bậc nghề 3/7.
d.     So sánh về mặt phương pháp đào tạo. Qua nghiên cứu 3 mô hình, người nghiên cứu nhận xét:
-         Về phương pháp đào tạo ở cả 3 mô hình đều thực hiện theo phương pháp đào tạo Module-tích hợp. Vì vậy đều có lợi thế để phát huy việc rèn luyện việc thực hành của học sinh. Sau đây là bảng so sánh giữa hai quan điểm triết lý đào tạo theo Module của Unesco và ILO (bảng 2).
Do những khác nhau cơ bản về quan điểm triết lý đào tạo như trên mà nội dung chương trình cũng như tổ chức quá trình đào tạo rất khác nhau. Module theo quan điểm của Unesco có kích cỡ nội dung lớn (từ 35 tiết đến 175 tiết), tronh khi Module theo thiết kế chương trình của ILO chứa khối lượng tri thức nhỏ hơn nhiều (15 tiết đến 60 tiết). Từ thập niên 80, nước Đức đã thiết kế chương trình đào tạo nghề theo Module ILO

 

 
Bảng 2. So sánh về quan điểm đào tạo theo Mudule của Unesco và ILO
            Quan điểm
 
Vấn đề
UNESCO
ILO
Ai
Dạy
Giáo viên nghề được đào tạo sư phạm kỹ thuật
Hướng dẫn viên(người có tay nghề)
Học
Học sinh trong độ tuổi quy định cho từng nghề
Mọi người có nhu cầu
Dạy cái gì?
Nội dung được quy định theo kế hoạch, có tính hệ thống, thống nhất cho toàn khóa
Theo module đáp ứng theo nhu cầu của người học hoặc người sử dụng lao động
Mục tiêu đào tạo?
Hình thành nhân cách toàn diện quy định từng nghề
Tùy thuộc giáo viên
Dạy thế nào?
Theo những phương pháp sư phạm được khuyến nghị
Tùy thuộc giáo viên
Dạy lúc nào?
Theo thời khóa biểu quy định hàng tuần
Tùy thuộc điều kiện người dạy, người học.
Dạy ở đâu?
Ở trường lớp, xưởng theo quy định
Tùy thuộc điều kiện người dạy, người học
 
Mo
 
Mo
 
Mo
 
 
 
 
Mo
 
 
 
 
 
 
 
 
Mo
 
Mo
 
Mo
Mo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mo
 
Mo
 
Mo
 
 
 
Mo
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Sơ đồ 1: So sánh Module nhỏ (ILO) và Module lớn (UNESCO)
          (1) Module (ILO)                                                     (2) Module (UNESCO)

 

 
Gọi là Mini-Module,(MES-SYSTEM) hay AutomModule
Ngày nay, mô hình Module nhỏ chỉ phù hợp cho các nước kém phát triển và cũng chỉ cần thiết cho thời gian ngắn nào thôi.
Về yếu tố giáo viên: Ở cả 3 mô hình đều có sự chọn lọc, đào tạo kỹ lưỡng đội ngũ giáo viên TT Việt Nam-Singapo đưa giáo viên Việt Nam đi huấn luyện bồi dưỡng ở Singapo từ 9 đến 12 tháng, TT Việt Đức : từ 9 đến 12 tháng tại nước Đức, còn Việt Nam-Australia thì giáo viên gồm 1/3 người Úc còn lại 2/3 là giáo viên Việt Nam.
 
 
Về mặt thiết bị: Thiết bị của TT Việt-Đức: Thuộc vào loại công nghệ hiện đại của thế giới, được Đức trang bị hoàn chỉnh cho TT và huấn luyện kỹ cho giáo viên sử dụng trong đào tạo. Lớp Việt Nam-Australia: Thuê thiết bị đào tạo của TT Việt Nam-Đức để dạy. TT Việt Nam-Singapo: Cũng hoàn toàn do Singapo tài trợ và là những thiết bị thuộc hệ thống công nghệ mới. Trong thực tập mỗi học sinh được sử dụng riêng một máy có hướng dẫn của giáo viên. Số học sinh thực tập theo nhóm:
-         Việt-Đức nhóm 16hs/1GV
-         Việt Nam-Singapo 8hs/1GV
-         Việt Nam-Australia 25Hs/1GV
 
 
Kết luận
Qua nghiên cứu so sánh 3 mô hình đào tạo nghề theo chương trình liên kết nước ngoài, tác giả rút ra một số ý kiến sau đây:
-         3 mô hình đào tạo theo chương trình nước ngoài đều đạt được kết quả đầu ra tốt, đúng chuẩn bậc nghề bậc 3/7 theo mục tiêu đã thiết kế, được xã hội ủng hộ cao.
-               Mô hình đào tạo nghề theo mục tiêu “toàn diện” dựa trên triết lý giáo dục Unesco của TT Việt-Đức (trường ĐH SPKT.TP.HCM) chú trọng trang bị cho học sinh các kỹ năng nghề lẫn kiến thức cơ bản và cơ sở; ưu điểm này tạo cơ hội dễ dàng cho học sinh sau tốt nghiệp vừa để tìm việc làm, vừa có khả năng thích ứng cao với thị trường khi nền sản xuất có sự thay đổi về mặt công nghệ.
-   Trong chương trình đào tạo giáo viên dạy nghề của trường ĐH.SPKT nên tăng cường thêm phương pháp giảng dạy theo Module và phương pháp soạn tài liệu dạy học bằng Module, nhằm tạo khả năng thích ứng với thực tế cho học sinh sau khi tốt nghiệp với thực trạng dạy nghề hiện nay.

 

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

 

Thông báo tuyển sinh

Xem tất cả

Liên kết website

;

  • Misa

  • May Tiến Thuận

  • Thông Thuận

  • CĐ Nghề Nha Trang

  • ĐHXD miền trung

Thống kê truy cập

  • Đang truy cập: 3
  • Hôm nay: 79
  • Tháng hiện tại: 12606
  • Tổng lượt truy cập: 2027080